تاریخچه اتاق فکر در ایران :

سال۱۳۷۱ شروع رسمی اتاق فکر در ایران است و با بحث های مفاهمه فکری شروع شده و با دو رویکرد :

• ۱- شناسایی افکار غربی
• ۲- شناسایی افکار بومی

دور دوم اتاق فکر از ۱۳۷۷ شروع شده و تا ۱۳۸۳ ادامه یافته است .

مباحث این دوره پیرامون منطق بنیادین فکر بوده است .

« مسئله فکر، تئوری های فکر، کارگاه های فکرسازی ، تکنولوژی فکر و ... »

دور سوم اتاق فکر از ۱۳۸۴ شروع و ادامه دارد (۱۳۸۷ )

تشکیل اتاق فکر حکومتی است یا پژوهشهای فکر حکومتی است . مانند کانون های تفکر یا اتاق های فکر که در وزارتخانه ها و به تبع آن در سازمانهای استانی آنان شکل گرفته است .

تاریخچه اتاق فکر در جهان :

« اتاق های فکر » گرچه در ایران پدیده ای جدید است ، اما در غرب تشکیل این کانون ها به اوایل قرن بیستم برمی گردد .

کانون تفکر نوعی سازمان ویژه برای تفکر و پژوهش در زمینه سیاست ها و استراتژی ها است که براصل « جمع اندیشی » یا « ایده پردازی جمعی » استوار است . این نوع سازمان به صورت حرفه ای زاییده شرایط پس از جنگ دوم جهان در غرب بوده است و هم اکنون انواع و اقسام اتاق های فکر در زمینه های مختلف در سطح جهان پراکنده اند .

مطابق اطلاعات موسسه نیرا « Nira » در ژاپن در سال ۲۰۰۲ ، ۳۲۰ کانون تفکر در ۷۷ کشور جهان مشغول به کار بوده اند که ۱۲۰ مورد آنها فقط در آمریکا فعالیت می کردند .

واژه اتاق فکر « Think Tank » برای اولین بار در سال توسط پاول آمریکایی به کار برده شد و به مرور در ادبیات علوم سیاسی و مدیریتی وارد و جا افتاد .

اولین اتاق های فکر که در آمریکا تاسیس شدند عبارتند از :

• - بنیاد راسل سیج در سال ۱۹۰۷
• - اتاق فکر بروکینگز ۱۹۱۶
• - شورای روابط خارجی ۱۹۲۱
• - اتاق فکر ژنو ۱۹۴۷

البته « ناکامورا مادوکا » محقق ژاپنی معتقد است کهن ترین کانون تفکر جهان موسسه خدمات سلطنتی در زمینه مطالعات نظامی ( انگلستان ۱۸۳۱ ) و جامعه فابیان ( انگلستان ۱۸۸۴ ) می باشد .

کشورهای آسیایی بعد از جنگ دوم جهان بصورت جدی به تاسیس « کانون های تفکر » پرداختند . البته ژاپن از این جهت ، از دیگر کشورهای آسیایی پیشروتر است و تقریبا از اوایل قرن بیستم به ایجاد این کانون ها دست زد .