پروژه آمیخته گری کنترل شده گاو
28 شهریور 1387 مهندس باقری ، کارشناس معاونت بهبود تولیدات دامی
تعریف : آمیخته گری یعنی آمیزش حیوانات دو یا چند نژاد مختلف برای تولید یک نژاد جدید یا افزایش بهره وری در اثر ورود ژن های جدید به گله
مقدمه و تاریخچه : آمیخته گری که به شکلی گسترده توسط تولید کنندگان شیر و گوشت دنیا مورد استفاده قرار می گیرد بعنوان روشی برای افزایش قابلیت تولید در دام ها و برای تولید گوشت ، شیر و اهداف دوگانه با راندمان بالاتر در گله های بومی در منطقه انجام می گیرد . استفاده از دام های برتر همزمان با شروع فعالیت های تلقیح مصنوعی در کشور گسترش یافت و کاربرد اسپرم نژادهای اصیل در مناطق روستایی کشور و حتی استفاده از گاوهای نر اصیل در مناطق پراکنش دام های بومی ، موجب ادامه روند آمیخته گری در کشور گردیده است .
اهداف اجرای پروژه آمیخته گری
۱- بهره برداری ژنتیکی از پتانسیل موجود در توده گاوهای آمیخته کشور.
۲- حفظ ذخایر ژنتیکی گاوهای بومی بصورت نسبتی از سهم نژادی گاوهای آمیخته و جلوگیری از انقراض این سرمایه ملی .
۳- جلوگیری از عوارض احتمالی ناشی از استفاده بی رویه نژادهای خارجی .
۴- اعمال روش های ثبت مشخصات و رکوردگیری متناسب با شرایط روستایی در کشور .
۵- تعیین نوع نژاد و تخمین سهم نژادی در گاوهای آمیخته موجود در کشور و آماده نمودن مقدمات.
۶- آشنایی دامدار نسبت به عوامل موثر در بازده تولید از جمله نقش موثر اصلاح نژاد ، چگونگی نگهداری و تغذیه با توجه به شرایط اقتصادی .
۷- ارتباط و شناخت وضعیت گاوداری های سنتی و نیمه صنعتی و ارائه راهنمائیها و پیشنهادات در مورد مشکلات این واحدها .
۸- ایجاد اشتغال و جلوگیری از مهاجرت بی رویه روستاییان به شهرها .
۹- افزایش راندمان تولید شیر و گوشت گاوهای بومی از طریق بالا بردن پتانسیل ژنتیکی آنها در راستای پروژه های ملی .
۱۰- از جنبه اقتصادی ، کمک به افزایش درآمد دامداران و بالارفتن سطح آگاهی آنها با انجام فعالیتهای ترویجی مناسب .
شرایط پذیرش دامداران متقاضی :
۱- هر واحد باید دارای ۵ راس گاو مولد آمیخته بوده که حداقل ۵۰% آنها دارای خلوص خونی مساوی یا بالای ۲۵% باشد و در روستاهائیکه تعداد دام بیشتری وجود دارد و دامداران علاقمند به همکاری باشند بنابر صلاحدید کارشناس معاونت امور دام استان تعداد راس دام تقلیل می یابد .
۲- واحدها دارای شرایط نسبتاً مناسب بهداشتی باشند .
۳- واحدهای دامداری دارای تاسیسات و جایگاه های نگهداری دام مناسبی باشند .
۴- دام های مولد تحت پوشش فاقد نواقص ظاهری باشند .
۵- واحدهایی که دارای تعداد بیشتر گاوهای مولد آمیخته هستند دارای اولویت می باشند .
۶- با سواد بودن گاودار ، داشتن تجربه و علاقه کافی به امر دامپروری .
۷- واحدهای دارای کارت شناسائی آمیخته و مایل به همکاری دارای اولویت می باشند .
۸- واحدهای احداثی و آماده سازی شده در راستای طرح بهسازی و نوسازی جایگاه ها توسط جهاد کشاورزی دارای اولویت می باشند .
۹- واحدهایی که دارای شیردوش سیار بوده و دامدار قادر به تامین علوفه مورد نیاز باشد دارای اولویت می باشند .
۱۰- واحدهایی که دارای فضای مسقف و غیر مسقف و همچنین اماکن دامی مناسب بوده دارای اولویت می باشند .
تذکر : در بند ۱ با توجه به اینکه رنگ و مشخصات و تیپ خاصی را نمی توان در این خصوص ملاک عمل قرارداد اطلاعات محلی و نیز نظریه کارشناس معاونت امور دام استان در این خصوص ملاک عمل قرار می گیرد .
نحوه حمایت و تشویق گاوداران تحت پوشش
از آنجائیکه بدست آوردن اطلاعات مربوط به این پروژه برای برای برنامه ریزی ها و سیاست گذاری های بعدی بسیار ضروری است لذا برای تشویق گاوداران جهت همکاری در اجرای پروژه باید یکسری سیاست های حمایتی به شرح ذیل پیش بینی گردد :
۱- ارائه خدماتی نظیر نصب شماره گوش و یا بدن ، سطل مدرج و ... برای ثبت و رکوردگیری بصورت رایگان .
۲- تهیه فرم های ثبت مشخصات و رکوردگیری .
۳- در اولویت قراردادن دامداران جهت دریافت و امکانات دولتی و همچنین معرفی به بانک ها به منظور دریافت وام های کم بهره .
۴- اولویت و معرفی دامدار همکار با هماهنگی ادرات ذیربط جهت انجام طرح های بهسازی و نوسازی و... بطوریکه در هر روستا سالیانه چند نفر از دامداران ، تحت پوشش پروژه بهسازی و نوسازی اماکن دامی قرار گیرند .
۵- برگزاری دوره های آموزشی و ترویجی جهت ارتقاء سطح دانش فنی دامداران توسط معاونت امور دام و هماهنگی مدیریت آموزش و ترویج سازمان جهاد کشاورزی استان در کلیه روستاهای تحت پوشش با سرفصل و مدت زمان مشخص .
۶- انتخاب بهترین دامداران همکار با پروژه بر حسب نظر معاونت امور دام استان از نحوه همکاری و اجرای فنی و راهنمائی های ارائه شده و از نفرات اول ، دوم و سوم تشویق لازم به عمل آید .
۷- به دامداران همکار برای تحت پوشش بردن گاو مولد آمیخته جهت انجام عملیات ثبت مشخصات و رکوردگیری کنسانتره یارانه دار به ازاء هر راس به عنوان حق الزحمه در پایان سال پرداخت می گردد . قرارداد همکاری فی مابین معاونت امور دام استان و گاوداران تنظیم خواهد شد .
تعریف : آمیخته گری یعنی آمیزش حیوانات دو یا چند نژاد مختلف برای تولید یک نژاد جدید یا افزایش بهره وری در اثر ورود ژن های جدید به گله
مقدمه و تاریخچه : آمیخته گری که به شکلی گسترده توسط تولید کنندگان شیر و گوشت دنیا مورد استفاده قرار می گیرد بعنوان روشی برای افزایش قابلیت تولید در دام ها و برای تولید گوشت ، شیر و اهداف دوگانه با راندمان بالاتر در گله های بومی در منطقه انجام می گیرد . استفاده از دام های برتر همزمان با شروع فعالیت های تلقیح مصنوعی در کشور گسترش یافت و کاربرد اسپرم نژادهای اصیل در مناطق روستایی کشور و حتی استفاده از گاوهای نر اصیل در مناطق پراکنش دام های بومی ، موجب ادامه روند آمیخته گری در کشور گردیده است .
اهداف اجرای پروژه آمیخته گری
۱- بهره برداری ژنتیکی از پتانسیل موجود در توده گاوهای آمیخته کشور.
۲- حفظ ذخایر ژنتیکی گاوهای بومی بصورت نسبتی از سهم نژادی گاوهای آمیخته و جلوگیری از انقراض این سرمایه ملی .
۳- جلوگیری از عوارض احتمالی ناشی از استفاده بی رویه نژادهای خارجی .
۴- اعمال روش های ثبت مشخصات و رکوردگیری متناسب با شرایط روستایی در کشور .
۵- تعیین نوع نژاد و تخمین سهم نژادی در گاوهای آمیخته موجود در کشور و آماده نمودن مقدمات.
۶- آشنایی دامدار نسبت به عوامل موثر در بازده تولید از جمله نقش موثر اصلاح نژاد ، چگونگی نگهداری و تغذیه با توجه به شرایط اقتصادی .
۷- ارتباط و شناخت وضعیت گاوداری های سنتی و نیمه صنعتی و ارائه راهنمائیها و پیشنهادات در مورد مشکلات این واحدها .
۸- ایجاد اشتغال و جلوگیری از مهاجرت بی رویه روستاییان به شهرها .
۹- افزایش راندمان تولید شیر و گوشت گاوهای بومی از طریق بالا بردن پتانسیل ژنتیکی آنها در راستای پروژه های ملی .
۱۰- از جنبه اقتصادی ، کمک به افزایش درآمد دامداران و بالارفتن سطح آگاهی آنها با انجام فعالیتهای ترویجی مناسب .
شرایط پذیرش دامداران متقاضی :
۱- هر واحد باید دارای ۵ راس گاو مولد آمیخته بوده که حداقل ۵۰% آنها دارای خلوص خونی مساوی یا بالای ۲۵% باشد و در روستاهائیکه تعداد دام بیشتری وجود دارد و دامداران علاقمند به همکاری باشند بنابر صلاحدید کارشناس معاونت امور دام استان تعداد راس دام تقلیل می یابد .
۲- واحدها دارای شرایط نسبتاً مناسب بهداشتی باشند .
۳- واحدهای دامداری دارای تاسیسات و جایگاه های نگهداری دام مناسبی باشند .
۴- دام های مولد تحت پوشش فاقد نواقص ظاهری باشند .
۵- واحدهایی که دارای تعداد بیشتر گاوهای مولد آمیخته هستند دارای اولویت می باشند .
۶- با سواد بودن گاودار ، داشتن تجربه و علاقه کافی به امر دامپروری .
۷- واحدهای دارای کارت شناسائی آمیخته و مایل به همکاری دارای اولویت می باشند .
۸- واحدهای احداثی و آماده سازی شده در راستای طرح بهسازی و نوسازی جایگاه ها توسط جهاد کشاورزی دارای اولویت می باشند .
۹- واحدهایی که دارای شیردوش سیار بوده و دامدار قادر به تامین علوفه مورد نیاز باشد دارای اولویت می باشند .
۱۰- واحدهایی که دارای فضای مسقف و غیر مسقف و همچنین اماکن دامی مناسب بوده دارای اولویت می باشند .
تذکر : در بند ۱ با توجه به اینکه رنگ و مشخصات و تیپ خاصی را نمی توان در این خصوص ملاک عمل قرارداد اطلاعات محلی و نیز نظریه کارشناس معاونت امور دام استان در این خصوص ملاک عمل قرار می گیرد .
نحوه حمایت و تشویق گاوداران تحت پوشش
از آنجائیکه بدست آوردن اطلاعات مربوط به این پروژه برای برای برنامه ریزی ها و سیاست گذاری های بعدی بسیار ضروری است لذا برای تشویق گاوداران جهت همکاری در اجرای پروژه باید یکسری سیاست های حمایتی به شرح ذیل پیش بینی گردد :
۱- ارائه خدماتی نظیر نصب شماره گوش و یا بدن ، سطل مدرج و ... برای ثبت و رکوردگیری بصورت رایگان .
۲- تهیه فرم های ثبت مشخصات و رکوردگیری .
۳- در اولویت قراردادن دامداران جهت دریافت و امکانات دولتی و همچنین معرفی به بانک ها به منظور دریافت وام های کم بهره .
۴- اولویت و معرفی دامدار همکار با هماهنگی ادرات ذیربط جهت انجام طرح های بهسازی و نوسازی و... بطوریکه در هر روستا سالیانه چند نفر از دامداران ، تحت پوشش پروژه بهسازی و نوسازی اماکن دامی قرار گیرند .
۵- برگزاری دوره های آموزشی و ترویجی جهت ارتقاء سطح دانش فنی دامداران توسط معاونت امور دام و هماهنگی مدیریت آموزش و ترویج سازمان جهاد کشاورزی استان در کلیه روستاهای تحت پوشش با سرفصل و مدت زمان مشخص .
۶- انتخاب بهترین دامداران همکار با پروژه بر حسب نظر معاونت امور دام استان از نحوه همکاری و اجرای فنی و راهنمائی های ارائه شده و از نفرات اول ، دوم و سوم تشویق لازم به عمل آید .
۷- به دامداران همکار برای تحت پوشش بردن گاو مولد آمیخته جهت انجام عملیات ثبت مشخصات و رکوردگیری کنسانتره یارانه دار به ازاء هر راس به عنوان حق الزحمه در پایان سال پرداخت می گردد . قرارداد همکاری فی مابین معاونت امور دام استان و گاوداران تنظیم خواهد شد .











